|
خاطرات
Memories
Memories, typically, are
worth to be told, repeated and recorded, whilst they may outline a piece
of history or pay tribute to outstanding people who contributed to
whatever we value, or those we worked with and learned from. That was the
reason behind allocating a page to your memories on this website.
یک خاطره - شغل
مسافردربلیت
هاملت پطروسیان یکی
ازدوستان وهمکاران همایی قدیمی ما است. ایشان کار خود را از سال 1946، همزمان با
شروع کار "هواپیمائی ایران" در اهواز آغاز کرد. ایشان اخیرا یکی دو خاطره تاریخی
تعریف میکرد. یکی از آنها که برای من خیلی تازگی داشت، این بود که میگفت:
نخستین بلیت های مسافرت که هواپیمایی ایران در اول کار تهیه کرده بوده، علاوه بر
نام مسافر و مبدا و مقصد و نرخ، جایی هم به شغل مسافر اختصاس داده شده بود که صادر
کننده بلیت بایستی شغل مسافر را ازاو پرسیده و درجای مخصوص آن بنویسد. ایشان میگفت
که وقتی این پرسش را از مسافر میکردیم موجب تعجبش زیاد او میشد. البته با فاصله
زمانی کوتاهی این روش منسوخ شد.29/2/2008
<
First Iran
Air’s Cross Atlantic Flight by Boeing 747 SP (EP-IAA)
IR777, May
01, 1976
In our
magnificent history book, The History of Iranian Commercial
Aviation, many historical events are recorded that can
make our colleagues very proud. One of those events was the
first revenue flight from Tehran (THR) to London Heathrow (LHR)
and New York (JFK) which was also the Inauguration Flight.
As mentioned in
this book, before receiving our first B747-SP (EP-IAA) a group
of Iran Air flight crew were sent to Seattle for training,
Capt. D.Timsar and I were amongst that group. We all received
our trainings on our first B747-SP (EP-IAA), I had my check
ride with FAA Inspector retired Capt. D.Shand and my
Instructor Capt. H.Beard at March 18, 1976 and I think Capt.
Timsar also had his check ride the day before with his
Instructor Capt. J.Waddell and the FAA Inspector. In March and
April 1976 the trainings of the whole group completed and we
all returned to Tehran after receiving our FAA type ratings.
EP-IAA remained in Seattle for training of the second group.
It is worth
mentioning that Capt. Waddell was the Chief Test Pilot of the
first experimental prototype B747 and he had Ph.d in
Aeronautics. Capt. Beard was Test Pilot of the first B707
prototype. The story of these Legends can be studied in the
book (747 Story of the Boeing Super Jet).
In April 1976
Capt. Alebouyeh and Capt. Abdullahi had flown the aircraft
from Seattle to Tehran with some officials from Boeing for
delivery to Iran Air at Mehrabad Airport. After few days I
received a schedule to proceed as D/H to LHR on April 30, so
as to fly IR777 at May 01, from LHR to JFK with Iraj Fatemi
and Rahim Sheikhan as my first officer and flight engineer. I
am very proud that I was a colleague of those Superb and
talented young airmen who later became high officials in
Airbus Industry.
By receiving the
assignment I was sure that Capt. Timsar is the commander of
the first flight of our B747-SP IR777 from THR to LHR,
therefore I called him and when he confirmed it, I mentioned
that for safety reason and if he approves, we better have few
takeoffs and landings before the first flight, because both of
us were flying B707 after our return from Seattle, so, on
April 29, he and I flew 58 minutes local flight in Mehrabad
Airport and each made 3 take off and landings while the other
acted as Check Pilot.
On May 01, 1976
at noon time the first Iran Air’s Boeing 747-SP flight IR777
arrived in LHR commanded by Capt. Timsar and when my crew and
I embarked the aircraft I confronted with my dear instructor
Capt. Beard there. He told me that by request of Capt. Timsar
he is acting as Check Pilot to legalize our flight from THR to
JFK according to International Civil Aviation’s Regulation.
This statement increased my respect and admiration for my old
friend and instructor Capt. D Timsar.
After refueling
and routine preflight check we took off from LHR and had a
smooth flight over Atlantic Ocean. Approximately few hours to
JFK we received meteorological reports regarding low ceiling
and visibility at JFK, therefore we had to fly in holding
pattern at a location 20 nautical miles east of JFK for almost
two hours and when the cloud’s ceiling was above 200 feet, we
started our approach and landed at JFK. The flight time was 8
hours and 25 minutes because of holding due to weather.
After Landing
Capt. Beard said good bye to crew and told us that Iran Air’s
pilots do not need any more evaluation and he is going to his
family in Seattle and left us. The reception in Pan American
terminal in JFK was cordial and friendly as it is pictured in
our history book.
On May 04, 1976
Iraj Fatemi, Rahim Sheikhan and I departed JFK for LHR on
flight IR776 and we were the proud cockpit crew who flew the
first westbound and east bound Iran Air Boeing 747-SP cross
Atlantic passenger flights.
This flight like
many other flights before and after that date were performed
because of Leadership of our Managing Director General Khademi
and excellent management and dedication of Ex Iran Air
Employees (EXIR) Men and Women who loved their HOMA.
Capt.
R Madani
Good Iranians always have great respect for their teachers or
anyone who has taught them something.
On May 22, 2008, I received an email with two attachment from
Capt. Madani. One was the sad news about the passing away of
Capt. Harley Beard his B747SP instructor, whom he has written
about in above article and the other was a historical video
about Capt. Beard's exceptional acrobatic roll over with B707.
We decided to add these two pieces here. To see the video
click
here and to read his obituary click
here.
An Iran Air Historical Cross Atlantic Flight and When the Captain Mourns
the Death of His Old Bird
by Capt. R, Madani
The Headline in EXIR about
Iran Air Leased Boeing727 Aircraft
N68650 and the
picture of a page of my old flight log book, reminded me again of
our first and the only Iran Air’s B727 Westbound Cross Atlantic
Flight. Here is the story:
This Boeing 727 was the 4th Experimental Prototype
Aircraft (E4) manufactured by Boeing Company and was very
clean aerodynamically with separate large Airspeed and Mach
Indicator that had accuracy to show One Nautical Mile
and 0.01 Mach fraction. After the completion of tests by Boeing
the aircraft was used to train and familiarize the airline
customer’s flight and maintenance crew before receiving their
ordered aircrafts.
On October 22 1966 after
landing at Mehrabad Airport on my flight from Bombay and Karachi
and after arriving home I found a new Daily Schedule signed by Nejat (scheduling superintendent) assigning me to dead head (non
active pilot to fly as crew member) at Oct 26 to Hamburg and at
Oct 27 ferry B727 EP-IRB, Which had a major maintenance check by
Lufthansa, from there to Frankfurt and ferry B727 N68650 from
Frankfurt to Hamburg at the same day, I had to stay in Hamburg
until the aircraft be ready for Cross Atlantic Flight for delivery
to Boeing in Seattle.
By seeing the assignment I
was Surprised that with regard to our senior superb Captains such
as Timsar, Rezaie, Alebouyeh and Abdullahi, and many other
experienced American captains, why he picked me up for such hard
duty?! Why he assigned Vahik Gharabegian as my second pilot
instead of a senior captain to supervise me?! (Nejat or Milow our
ex chief pilot could answer this), however, I went to Hamburg and
ferried both aircrafts.
On Oct 29 the beautiful B727
N68650 was ready and because at that days aircraft’s navigational
equipments were not sophisticated as today we had to carry a
navigator from Pan American Airway, so four of us Vahik, Boiset my
flight engineer, the Navigator (forgot the name) and me planned
the flight and decided to fly first to Shannon and refuel the
aircraft to fly to Gander or Goose Bay to Montreal or Quebec to
Seattle. We took the flight from Hamburg to Shannon and refueled
the aircraft to maximum.
After take off Shannon and
close to Gander I asked for a fuel check from flight engineer and
when I heard that remaining fuel is generous I asked the navigator
to see if we could continue to Montreal with Quebec as en route
alternate. He calculated the plan and said it is possible if the
weather is ok in destination and was surprised how I figured such
plan. I told him that besides my pilot training I had some study
in general
aeronautic
engineering.
After checking the weather
and request from Gander Control for diversion direct to Montreal,
we climbed to 39000 ft which we had very low fuel flow with M.82
speed, therefore we diverted to over Quebec and direct to Montreal
and landed there after 6 hours and 23 minutes flight time. After
landing we had 4200 pounds of fuel which was okay for 30 minutes
flight.
In Montreal I asked my crew
if they are not tired and if they agree we better continue to
Seattle, my dear friend Vahik, Boiset and the navigator agreed, so
we took off from Montreal, and flew to Seattle, it was a piece of
cake because the whole flight was Radar Control, we landed Seattle
after 5 hours and 45 minutes.
I think we had a record in
Iran Air at that time, because;
1) In one day we had 14
hours and 03 minutes flight time, Hamburg, Shannon, Montreal and
Seattle.
2) In one leg we had 6 hours
and 23 minutes flight time, Shannon to Montreal.
3) We were the only Aviators
who flew Westbound Cross Atlantic on Boeing 727.
Few months after the
delivery of N68650, that Beautiful Aircraft was destroyed in an
air collision, very sad accident, I cried for her, yes I did.
Capt R Madani
___________________
Our History, Our Dignity
 
When we say there's history of our magnificent past, in every piece of
document in Iran Air head office, in Tehran; better the people in that
building, near Mehrabad, believe it, care and show concern-
Few days ago, our friend, Capt. Madani, emailed me this page of his log book (picture). Had he not sent this document, it would have been impossible for
anyone to know or to find out, in the future, the date, when N68650 the
first Iran Air (leased) B727 was returned to Boeing in Seattle, in 1966.
This aircraft played a big role in our country's modern aviation. It was the
first jet aircraft flown by the Iranian airline industry and the beginning of
the glorious 12 years that followed. aa
کابوس یا
طاووس؟
امروز از امیر کسروی رونوشت
ایمیلی را گرفتم که حامل یک پیام شادباش او بمناسبت زاد روز یکی از
دوستان غیر ایرانی اش بود. او یک ویدیوی
نشست ارباس 380
را پیوست ایمیل کرده بود و این جمله را بعنوان شادباش به دوستش نوشته بود:
My happy birthday wish for
you is to see you doing 60 knots cross-wind on this monster from left
seat.
کلمه
Monster
در این پیام خاطره ای را برایم زنده کرد. اطراف سال 1354 بود، نمیدانم به
چه مناسبتی در محوطه باشگاه هما جمع شده بودیم، اما یادم است که که آنروز
داریوش ملکی، گروه حاضررا مورد خطاب قرارداد و سخنانی گفت. درمیان حرفهایش،
داریوش با اشاره به زمان کوتاهی که به ورود نخستین ارباس ها و کارهای بسیاری که
در ارتباط با آنها درپیش بود، یک بار، بدون منظورخاصی، ارباس را بدلیل
کلانی و تناوری آن "کابوس" نامید. شاید با فاصله
ای چند دقیقه، همانطوریکه از پیش قرار بود، تیمسار خادمی سخنانش را
آغازکرد و نخستین کلماتش این بود:
آقای ملکی این هواپیما کابوس نیست،
طاووس است، وبعد احتمالا دلائلش راو دیگر سخنانش را که همیشه پیامی ازشادی
وسازندگی در آن بود، ادامه داد.
یاد باد آنروزهای پرامید و سازنده.
امیدواریم که خود آقای ملکی که البته این روز را بهتر بخاطر میاوردند، این
خاطره را کامل کنند.
___________________
ابوالقاسم مهاجری و خاطره تور
نمایشگاه گل در استرالیا
در ایران کمتر کسی
است که با نام "مهاجری و شرکاء" آشنا نباشد،
بویژه آنهائی که با صنعت مسافرت و هواپیمائی سروکار دارند
و کسانی که اهل مسافرت هستند و علاقه مندان به استفاده
ازتورهای گروهی. نام مهاجری ها بعنوان نخستین
افرادی که در ایران آژانس مسافرت هوائی باز کردند و بعنوان
پیش کسوت صنعت مسافرت درتاریخ هواپیمائی بازرگانی ایران
ثبت شده است. خدمات مهاجری ها درامورمسافرت هوائی و
تورایران بسیاراست و هم اکنون نیز از دید من و تائید
بسیاری، ابوالقاسم مهاجری یکی از افرادی است که دانش وسیعی
نه فقط درامورمسافرت بلکه در هواپیمائی نیزدارد و باید
ازدانش او بهره برداری شود.
بدلیل گذشت بیش از 30
سال از رخدادی که دراینجا توضیح داده شده، ماجرا از دید
ایشان و من مغایرت کوچکی با هم دارد. تا آنجا که من بیاد
دارم، آنروز صبح وقتی که ابوالقاسم خان و من هنوز درحال
مذاکره در مورد یک کار هواپیمائی بودیم تلفن مستقیم تیمسار
خادمی روی میزمن زنگ زد و تیمسار با عصبانیت مطلبی گفت و حتی
دستوری هم داد. من خواهش کردم اجازه بدهند شخصا خدمت برسم و
ایشان هم موافقت نمود. پیش از رفتن، به ابوالقاسم خان گفتم
که من به دفتر تیمسار خادمی میروم و خواهش کردم که منتظر شود
تا برگردم. البته او هنوز از محتوای صحبت تمیسارخادمی با من
اطلاع نداشت. وقتی به دفتر تیمسار رسیدم به ایشان گفتم وقتی
شما تلفن کردید، ابوالقاسم مهاجری پیش من نشسته بود. پس از
مقداری صحبت وقتی برگشتم وماجرا را گفتم ابوالقاسم خان گفت
حقیقت چیز دیگری است و پیش از اینکه داستان را تعریف کند، من
فکر کردم به تیمسار خادمی پیشنهاد کنم که ماجرا را زبان خود
مهاچری بشنود و ایشان هم پذیرفت و بقیه ماجرا را خودایشان در
اینجا توضیح داده.
ساعات اولیه
بامداد یکی از یکشنبه های مهرماه 1356 از اروپا بتهران برگشته
بودم , پس از استراخت حدود ساعت 30/9 به دفتر کارم آمدم .
جو
دفترگرفته و سنگین بنظرم رسید. خانم فروز سمیعی سرپرست قسمت
تورها را که همیشه بشاش و خندان بود،
مغموم دیدم.
سوآل کردم چه
اتفاقی روی داده است ؟ با ناراحتی و عصبانیت جواب داد که شرکت
هواپیمائی سنگاپور زحمات ده روزه من را نقش بر آب کرده است.
گفتم موضوع چیست ؟ جواب داد : برای یک گروه ۶ نفری
سرشناس عاشق گل و گیاه برنامه دیدار از نمایشکاه پرت
( استرالیا ) تهیه دیده بودم، شرکت هواپیمائی سنکاپور به علت
عدم توجه، مسافرین مرا زمین گذاشته که موجب شرمساری ما و
ناراحتی آنها شده است. سوال کردم جریان دقیق چه بوده
است؟ خانم سمیعی پاسخ داد : قرار بودمسافرین مذکور امروز ساعت
سه بامداد به سنگاپور پرواز کرده و بلا فاصله به پرت پرواز
نمایند و برنامه برای دوشب اقامت در پرت قبل از افتتاح نمایشکاه
پیش بینی شده بود.
از خانم سمیعی
پرسیدم : آیا از هواپیمائی سنگاپور تاییدیه کتبی درمورد ذخیره
جا در هواپیما داری؟ در جواب گفت بلی. شرکت
هواپیمائی سنگاپور کمتر از یکسال بود که دو پرواز اروپا از راه
تهران و مراجعت داشت و دفتر کارشان درخیابان ویلا ساختمان
شماره 55 , روبروی دفتر تورما قرار داشت. به خانم سمیعی گفتم
برو به جیمی گه بگو , این اشتباه شما موجب گرفتاری و
آبرو ریزی ما شده، این مسافرین از اشخاص سطح بالای کشورند
و باید سعی شود که رضایت آنان جلب گردد. آقای جیمی گه (
Mr. Jimi Goh
) مدیر
شرکت هواپیمائی سنگاپور در تهران بود. بلافاصله از خانم سمیعی
خواستم تا ترتیب مسافرت آنان با هواپیمائی پان امریکن
P.A.A. در
ساعت
۰ ۳ /۰ ۲
همان روز با ۷ ۱ ساعت تاخیر به بانگ کوک و ادامه به سنگاپورو
سپس پرت داده تا خللی در برنامه شرکت در نمایشگاه گل نگذارد.
قریب ساعت 30/10 زنگ تلفن دفتر من به صدا در آمد، گوشی را
برداشته تا جواب دهم، خانمی بدون معرفی خود و سریع اظهار
داشت: "یک هواپیما چارترکنید تا ما را به بحرین برده و از آنجا
با کنکورد به سنگاپور برساند."
در جواب به آرامی گفتم " چشم، اما تور مقرراتی دارد که حتما
اعمال خواهد شد" ارتباط فطع شد و
خانم سمیعی مشغول مکالمه با نمایندگان بانگکوک و سنگاپور بود
تا تسهیلات لازم در نقل و انتقالات بین راهی این گروه را فراهم
نمایند.
حدود ساعت 30/11 صبح خانمی متین و مبادی آداب به دفترآمد
و یک راست بسراغ خانم سمیعی رفت و معلوم بود که از قبل باهم در
ارتباط بوده اند. خانم سمیعی ا و را خانم محلوجی رابط
مسافرین نمایشگاه گل پرت ( استرالیا ) معرفی کرد.
وی آمده بود تا از نزدیک در ترتیبات بعدی و برنامه آینده پروازها
نظارت داشته باشد.
خانم محلوجی
تا قطعی شدن ساعات پرواز و دریافت اوراق تاییدیه تا نزدیک ساعت
۲ بعد از ظهر نزد خانم سمیعی بود. خانم محلوجی قبل از خداحافظی
در مکالمه تلفنی با خانمی بنام امامی، از زحمات ما تقدیر
نمود که مایه خوشحالی بسیار شد. آنگاه گوشی تلفن را بمن داد تا
با خانم لیلی امامی ( همسر مطلقه امیرعباس هویدا ) صحبتی داشته
باشم .
خانم امامی از آنطرف تلفن با آهنگ بسیار زننده ای گفت : چرا
میلرزی ؟ درپاسخ با متانب و آرامی گفتم: چرا بلرزم ! ادامه داد و
گفت : خادمی تلفن کرد؟ گفتم : خادمی کیه ! نمیشناسم. گفت :
خادمی مدیر عامل هواپیمائی ملی را نمی شناسی؟ پاسخ دادم : من
ایشان را تیمسار سپهید خادمی میشناسم. مکالمه تلفن باز بدون
خداحافظی قطع شد.
حدود
ساعت ۰ ۳ /۸ ۱ در منزل بودم، نماینده ما آقای اسدی که جهت
بدرقه در فرودگاه مهرآباد بود اطلاع داد که پرواز پان امریکن
بجای ساعت ۰ ۳ /۰ ۲ با ۸ ساعت تاخیر در ساعت ۰ ۳ /۴ صبح
دوشنبه انجام میشود . گفتم فورًا به مسافرین تاخیر پرواز را
اطلاع داده ودرخواست کند تا اطلاع بعدی به فرودگاه نیایند. سپس
از او خواستم بدون تاخیر شش صندلی در پرواز ارفرانس که در
ساعت ۰
۰ ۳ /۲ ۲ همان
شب که به بانگکوک میرفت ذخیره نموده و مراتب عینا به مسافرین
اطلاع دهد که در ساعت ۰ ۳ /۱ ۲ در فرودگاه باشند و نیز با
همکاری ایران ار موقعیت تاخیر پروازرا به نمایندگان بانگ کوک و
سنگاپور اعلام کند که مسافرین در این دو فرودگاه زمین نمانند.
خوش بختانه
مسافرین در پروازهای تهران – بانگ کوک – سنگاپور و پرت هیچ
مشکلی نداشته و۴ ۲ ساعت قبل از افتتاح نمایشگاه به پرت وارد
شدند .
از
اینجا موضوع رنگ دیگری به خود گرفت ..
در اولین ساعت
اداری فردا دوشنبه فازغ از آنچه دیروز روی داده بود، جهت انجام
کاری دیگر به دیدار آقای عباس عطروش مدیرکل شعب شرکت هواپیمائی
ملی ایران به فرودگاه مهرآباد رفتم. من با آقای عطروش از آبادان
از حدود سال ۸ ۳ ۳ ۱ که بتازگی دیپلم دبیرستان گرفته بود اشنا
بودم و این آشنائی بمرور بدوستی عمیق مبدل گردیده بود. مذاکراتم
به آقای عطروش زیاد طول نکشید، خدافظی کرده به دفتر کار آقای
منصورلاهیجی که مقابل دفتر او قرار داشت رفتم. داشتم با آقای
لاهیجی احوال پرسی میکردم، دیدم آقای عطروش سراسیمه در راهرو
بطرف درب خروج میرود و نام مرا صدا میزند.
بدفتر کار آقای عطروش برگشته جویای مطلب شدم اظهار داشت همین
الان تیمسارخادمی زنگ زد و با عصبانیت میگفت که رفیقت مهاجری
دیگر مرا نمیشناسد. آقای عطروش با شگفتی پرسید چه اتفاقی روی
داده؟ من - ما وقع دیروز را مختصرا توضیح دادم آقای عطروش
گفت : میخواهی به تیمسار بگم مهاجری اینجاست و اگر موافقت کند
بدیدش بروی. گفتم مانعی نداره. بدبدن تیمسار رفتم . از منشی
اش خواستم، ورود مرا به اطلاع او برساند. چند ثانیه بیشتر طول
نکشید , تیمسارخادمی شخصا درب را از داخل باز کرده و دو دست را
به دوطرف درب گذاشت و با رنگ پریده و نا راحتی تمام گفت:
مهاجری مرا دیگه نمی شناسی؟ گفتم : تیمسار ایستاده در درگاه
درب که نمیشه صحبت کرد.
مرا بداخل دفتر خود برد - من روی مبل نشسته و او پشت میز خود
قرار گرفت. گفت چای میخوری؟
گفتم : روزه ام. سپس آنچه بین خانم امامی و من روی داده بود
بدون کم و کاست عینا تکرار کردم و اضافه کرده - گفتم تیمسار
- ایا آنچه من جواب داده ام نا درست بوده؟ عصبانبت تیمسار
خادمی بجائی رسیده بود که میترسیدم مبادا سکته کند.در جوابم
گفت : اعلیحضرت همابون شاهنشاه آریا مهر این چنین با من صحبت
نمیکنند. در آن شرایط نفمیدم منظور تیمسار خادمی که بوده است!
آیا ازگفتار غیرمودبانه خانم امامی به من و یا بازگوئی آن
مکالمات از طرف من به خودش ! تیمسار خادمی چند ثانیه ای مکث کرد
و رو کرد و بمن گفت : تو بی سیاستی : تو میدانی که چه بسر
خواهرش آمد! یا خودش در چه وضعی است ؟ گفتم : تیمسار چنانچه
این خانم بی تربیت شخصا در دفتر کارم بود با همین دندانهایم
خرخره اش را گرفته پاره میکردم .!
من تیمسار
خادمی را از سالهای اولیه ایکه ( ۶ ۲ ۳ ۱ ) بعنوان کمک خلبان و
بعد خلبان هواپیمایDC3
درشرکت
هواپیمائی ایران ار پرواز میکرد میشناختم و تا اوائل دهه ۰ ۴ ۳
۱ و تشکیل شرکت هواپیمائی ملی ایران روابط مان بسیار صمیمانه
بود . از سال ۲ ۴ ۳ ۱
بواسطه بعضی صحبتها، روابط تیمسار خادمی با مهاجری تیره شد بود
تا جائیکه به دستور تیمسارخادمی در سال
۷ ۴ ۳ ۱ بلیط
های شرکت هواپیمائی ملی ایران از هشت شعبه مهاجری و شرکاء جمع
آوری گردید و ما تا سال ۶ ۵ ۳ ۱ بلیط هواپیمائی ملی ایران را
نداشته و نمی فروختیم. این پیش آمد موجب گردید که از هفته بعد از
این واقعه تیمسار خادمی دستور داد تا به کلیه دفاتر مهاجری و
شرکاء بلیط برای فروش توزیع شود. این جلسه با آن شرایط سنگین
تبدیل بیک دوستی مجدد و بسیار نزدیک تر بین مهاجری و شرکاء و
ایران ار گردید که حتی تیمسار خادمی چند جلسه مرا بطور خصوصی
در رستوران چیت نیک به ناهار دعوت نمود .
عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد.
روانش شاد باد.
خرداد
6 8 3 1
___________________
Remembering a friend
and appreciating the friendship
در میانه نوشتن قطعه ای درارتباط با درگذشت ایرج عامری برای بخش
ازهردری سخنی
بودم که این شرح خاطره از کاپیتان مدنی بدستم رسید. من در آن قطعه راجع به
محبت به دوست نوشته ام و چقدر خوشحالم که این نوشته در باره همین مطلب است
و نشان از محبت به دوستان
دارد. دراین جا من نیزاز این فرصت استفاده کرده و از رضی عزیز به خاطر محبتش
به اکسیر وارسال اشعار زیبا ولطیف و نوشتار های با ارزشش سپاسگزاری میکنم.
دوستانی که اکبر فتحی را
نمیشناسند، باید اضافه کنم که فتحی ها سه برادر بودند. برادر بزرگتر محمد
فتحی درنخستین سالهای هواپیمائی ایران 1947 -48 دربخش فنی کار میکرد، اما پس
از مدتی بدنبال سودای شخصی رفت و بسیار موفق شد. او یک سال اندی پیش در
ونکوور درگذشت. برادران کوچکتر اکبر و اصغر هردو کمی دیرتر بعنوان مکانیک به
هواپیمائی ایران پیوستند. هرسه این برادران از استعداد فنی سرشاری برخوردار
بودند. اکبر و اصغر هردو بسیار آدم های شیرین و دوست داشتنی هستند.
احتمالا هردو برادران بازنشسه شده و اکبر در مشهد است و اصغر در شیراززندگی
میکند. هرکجا که هستند خرم و خوش باشند
خاطرات آقای وزیرزاده را چون همانطوریکه رسیده بود نشر شد نام افراد در زیر
عکس ها نوشته نشده اند. هم اکنون در زیر یکی از عکس ها نام کسانی که در
آن هستند نوشته شده.
When reading the memory of our colleague Aziz Vazirzadeh, I
was impressed by his superb penmanship, his writing is as expressive and
picturesque as his oil paintings, but, I could not recognize in the three
pictures that which one of those young men is Aziz? I could only
recognize Akbar Fathi (3rd from right in the 2nd
picture) who was an aircraft mechanic in Abadan Airport.
This memory reminded me of Akbar;
When I was a F/O in DC3 and flying on Chartered Iran Air
DC3 aircraft by Oil Company, one day I saw Akbar engaged in a hot argument
with my American Captain, I approached them and asked: what is the matter?
Akbar was stamping his feet on the ground saying; this
Captain does not understand English language, I
am telling him to look at the opposite of the SINKA and he does not
understand!!
I said: Akbar jaan, that is SKY and this is GROUND which
one you want to tell him, no wonder he can not understand,
He said: so what? English is his language, at least I
can speak some English, but he does not know even one word in Persian.
At that time I also was not well versed in English
language, therefore, I admired him for the self confidence that he taught
me.
Later on, Akbar became a line maintenance engineer in
Mehrabad airport, who could sign and release B727 aircraft, I used to call
him Mr. Carry Forward, because many times he urged me to take a flight
with a carry forward item and telling me: Reza, take it, this is a minor
maintenance item, it is better to carry it forward, it is safe, let us not
delay the flight, and naturally when I considered it safe, I would take
it.
I had learned many lessons from Akbar or Aziz or……….and I
am proud to be a colleague of those dedicated and superb HOMAIES.
Rezi.
خاطره
ای از کیخسرو کیانی
کیخسرو کیانی اخیرا ضمن
مکالماتی که با هم داشتیم مطلبی
را برای من تعریف کرد که نکته جالبی در آن نهفته بود. او میگفت در سال ١٩٦٢
وقتی که برای مدت یکسالی از طرف پان امریکن در فرانکفورت ماموریت داشته،
روزی درفرود گاه تیمسار خادمی را که برای دیدار از یک نمایشکاه هوائی
عازم برلین بود و حسین امامی رئیس هما در آلمان اورا همراهی میکرده میبیند.
تیمسارخادمی وقتی میفهمد کیانی بعنوان یک ایرانی در پان امریکن فرودگاه
فرانکفورت کار با مسئولیتی دارد خیلی خوشحال میشود. یکسالی از این
ماجرا میگذرد و یک روز در حدود یک ماهی قبل از ورود اولین جت هما، رئیس دفتر
تیمسارخادمی به کیخسرو تلفن میکند و میگوید که تیمسار میخواهد اورا ببیند و
برای روز وساعت مشخصی قرار میگذارد.
وقتی کیخسرو بدیدن او میرود تیمسار خادمی میگوید شما از
فردا باید بیائید با ما کارکنید و یک هفته دیگر هم بروید به فرانکفورت. کیانی
از این حرف و دستور بی مقدمه تیمسار خادمی جا میخورد و میگوید که من با پان
امریکن قرارداد دارم و استعفای من باید با اطلاع قبلی باشد. تیمسار
خادمی میگوید ما با روسای شما ترتیب کار را داده ایم و شما از این بابت مسئله
ای نخواهید داشت. کیانی ضمن اینکه آدم خجولی است اما خیلی رک و و راحت حرفش
میزند و بهمان سادگی میگوید تیمسار شما نمیتوانید حقوق مرا بدهید.
تیمسار خادمی پس از اینکه حقوق اورا میپرسد درجا ٢٠ درصد بآن اضافه میکند.
حکم کیخسروکیانی بعنوان معاون رئیس هما در آلمان سریع آماده میشود و او یک
هفته بعد تهران را به قصد فرانکفورت ترک میکند. نکته جالب این داستان این
است که مدیر عامل سازمانی به حجم هما قاعدتا بایستی فقط تا حد معاونین خود
را انتخاب کند، اما او بدلیل اینکه به افراد، انتخاب آنها و اینکه چه کسی سر
چه کاری باشد اهمیت میداد همانطوریکه بارها دیدیم مرتب بدنبال پیدا کردن و
افراد با ارزش برای هما بود. افراد را نشانه میکرد و آنهائی را که انتخاب
میکرد با هر قیمتی بود جذب هما مینمود. نمونه های خوبی از این نوع
داشتیم که افراد استثئائی را از سازمان های دیگر به هما میاورد و در صد
اشتباهش در انتخاب نیز بسیار پائین و نزدیک به صفر بود.
کیخسرو
کیانی پس از آن رئیس هما در ایتالیا و سپس در آلمان و برای مدتی نیز یکی از
مدیران قسمت بازرگانی در اداره مرکزی و یکی از مدیران استثنائی هما
بود.
________________
مینو
روزی از روز های خوش گذشته به
یک جلسه سخنرانی در حضور زنده یاد سپهبد خادمی مدیر عامل محبوب هما دعوت
شدم. گفته شد که یک خانم درباره نمودار ساختار سازمانی سخن خواهد گفت.
هنگام ورود به جلسه برخی از دوستان تحت تاثیر محیط مرد سالاری با کنایه
و شوخی در این مورد گفتگو میکردند. وقتی که ایشان را معرفی کردند همه
دوستان با دیدن خانمی خوبرو، خوش لباس، متین و باوقار ساکت شدند. خانم
مینو احمد سرتیپ با سخنانی شیوا به تشریح ساختار سازمانی پرداختند و در
مدت بیش از یک ساعت چنان سخنان متین و مستدلی را ایراد کردند که همه حضار
در کمال سکوت و تحسین گوش میکردند. در پایان جلسه در سیمای برخی از
دوستان خجالت مشهود بود و پس از چندی همه دوستان از داشتن
چنین مدیر مطلع و لایق بخود میبالیدند. سال بعد در یکی از پروازهای
توکیو- پکن- تهران، مینو مسافر من بود، پس از ترک پکن خانم مهماندار با
توجه به سختی و طولانی بودن پرواز با تعارف به من گفت : کاپیتان خسته
شدید میخوهید شانه های شما را ماساژ بدهم؟ من از او تشکر کردم و گفتم اگر
سرویس مسافران تمام شده به ما غذا بدهید. او پس از غذا دادن به کمک خلبان
و مهندس پرواز برای من غذا آورد چون میدانست که من هیچگاه قبل از آنان
غذا نمیخوردم. پس از صرف غذا این چند خط را نوشتم و در سینی گذاشتم:
با ناز چشم تو به نوازش نیــاز
نیسـت
اینجا که جای صحبت ودیدارورازنیست
گفتی بدست خویش تــنــم آشنـــا
کـــنم
لـب را به لــب بمال بدستت نیـاز
نیست
این جان خسته رابجزاز بوسه های تو
چیز دگـر بجان خودم چاره ساز نیست
خانم مهماندار پس از بردن
سینی و موقع تمیز کردن آن متوجه این شعر شد و آن را به مینو نشان داد.
مینو برایم پیغام فرستاد که شعری نیز برای او بگویم و من در اطاعت و
احترام چنین مدیر محبوبی چند خط نوشتم که متاسفانه همه آن را به یاد
ندارم:
ای رییس خوبروای سرو خوش
بـــالای من
*
..................................................
مدتی با مـــــا نشستی شاد کردی
قلب مـــا
پس چرا ناگـــه شدی زیبای
ناپیـــــدای من
.................................................
.................................................
وصف مینو کی توان گفتن به
اشعــــار دری
وصف این مینوی من رعنای من زیبای
من
مینو پس از دیدن این شعر نزد
ما آمد و صورت مهندس پرواز، کمک خلبان و مرا بوسید و مدتی با ما گفتگو
کرد و سخنانش آنچنان شیرین بود که خستگی پرواز از یادمان رفت.
یک ماه بعد یک صفحه سی و سه
دور اشعار غزلیات مولوی از سوی مینو به من هدیه شد.
برای من افتخار بزرگیست که در
سازمانی خدمت میکردم که دارای چنین مدیران بزرگواری بود.
رضی
12/2004
/23
* ماکه،
وقتیکه پای نظم ونثردر میان است، در مقابل استاد بخود اجازه اظهار
وجودنمیدهیم، اما اگرمیتوانستیم مصرع دوم بیت اول را مینوشتیم: "ای زن
شیرین سخن، ای شمع محفل های من"
To fly, we have to have resistance.
- Maya Lin
To succeed, we must first believe that we
can. - Michel Korda
I remember when Professor Fazel (a professor of a
university in the United States) came to Tehran, a one week Seminar on
Management was arranged by recommendation of General Khademi, he ordered Capt
Rezaie (DMD Operations), Jimi Azarbeigi (Director General
of Ground Operations) and me to attend.
One day the subject of discussion was
“Exploitation” Professor Fazel asked the attendants this
question “is there any exploitation in Iran Air?”
The answer was NO by several colleagues, but my
answer was YES! He asked me to give an example, I explained in detail
that our IR800
flight to Peking and Tokyo is not financially
feasible (a long flight with few passengers on B707), but General Khademi insist that
we must continue with this operations. He exploits Flight Operations and we
exploit and manipulate the flight crew by scheduling them on this long
flight with minimum operating crew.
Engineer Karimi (a highly efficient Director in
Maintenance department) who was seated beside me, joked and whispered; Reza, you
stubborn pilot, be careful!!
When my statement was finished, Professor Fazel gave
us a long lecture on exploitation and manipulation, in brief he said that
“exploitation is a good tool in management if it is for a good purpose and is
beneficial for corporation”. At the end of seminar Professor Fazel in his closing
statement thanked me for being frank and giving my opinion honestly, but,
I was worrying that General Khademi may not like my attitude.
Several weeks later I saw General Khademi in the
third floor corridor of west wing of the headquarter building approaching me
with a smile.
He put his hand on my shoulder and looked to my
perplexed face and said to me; “Son congratulations for your good
presentation in seminar, I like it, patience is a virtue, wait and see that after few
months how many passengers are in our IR800 flights”.
Few months later we had a long passenger waiting list
in every IR800 flights. This was our Managing Director General Khademi, may
God bless his soul.
Another memory of Gen. Khademi by Rezi Madani
THE BEST LESSON
In a DC3 flight from Ramsar
Airport, (I do not remember the date) before departing to Tehran I noticed
that General Khademi was boarding the aircraft, after take off he came to
flight deck, as a courtesy to our Managing Director I left my seat and
offered it to him, first he refused, but when I insisted he took the
captain’s seat, he told the first officer to offer his seat to me and said
to him: “it is safer that Cap Madani act as safety pilot since I haven't
practiced flying for a long time.”
I took the first officer’s
seat and watched him flying, to my amazement he flew like an up-to-date
captain and made a smooth and perfect landing in Mehrabad Airport.
During taxi to terminal, he
told me : “Son, remember anyone can make mistake, in this profession there
is no room for mistakes, all Iran Air pilots are safe, but, to become
safer you must study, study, study,……..”
Later, when I was a B707
captain, I remembered that flight, therefore I joined British Institute of
Engineering Technology’s correspondent course and after 4 years received
my General Aeronautical Engineering certificate.
This was our Managing
Director General Khademi, may God bless his soul.
Please click on the to see the large size
 
September 2004
َ****************
|
آرام آرام در حال رسیدن
به آرمانمان هستیم. این آرزو همانا دریافت و بازتاب مطالب نغز و
خاطرات شیرین دوران دیرین دوستانمان در این صفحات است. خاطره زیر
نمونه دلنشینی است که دوست همائی ما آقای عزیز وزیرزاده فرستاده که
بدون هیچ ویرایشی در متن آن در این جا آمده است.
این
خاطره بدرستی شرح بخش کوچکی از تاریخ چندین ساله
"شرکت هواپیمائی ایران"
است.
در سال 1958 شرکت هواپیمائی
ایران، که سیزده سال پیش از آن پایه گزاری شده و با یک سال تاخیر
کارخود را آغاز کرده بود، اولین دفتر خود را در آبادان گشود. این شرکت
تا آن زمان نه در هیچ کدام از کشورهائی که بآنها پرواز داشت و نه در
ایران از خود شعبه ای نداشت و تمام کارهای آن توسط نمایندگی های کل
انجام میشد. افرادی که آقای وزیر زاده در این نوشته از آن ها یاد میکند
براستی نخستین کارکنان هواپیمائی ایران بودند که در خارج از تهران به
شرکت پیوستند.
آقای وزیرزاده سالها در قسمت بازرگانی "هما" خدمت نمود
و آخرین سمتش "رئیس هما در پاکستان" بود. نمونه ای از کارهای نقاشی
نامبرده را میتوانید در بخش هنرمندان اکسیر
EXIR
Artists در همین سایت ببینید. |
يك لحظه و
بیست و سه سال خاطره
آن
زمانها ، در شهر من «آبادان» به محض اینکه فیلم جدیدی میآوردند همه کوشش
میکردند شب اول نمایش، آنرا ببینند. گو اینکه هر فیلم را دو شب در سینما تاج
نمایش میدادند، معهذا چون برنامه روز بعد مشخص نبود. ترجیح من - یا میشود نام
آنرا وسواس گذاشت – این بود که همان شب اول آنرا ببینم.
سینما تاج که از آن نام بردم از لحاظ ظاهر ساختمان زیبائی نداشت ولی سیستم
قرار گرفتن صندلیهای راحت آن را نه در ایران آن روز بلکه در خاور میانه نمیشد
پیدا کرد. در هر جا می نشستید، سر نفر جلوئی مزاحم دید شما نمیشد . داشتن
چیزهای استثنائی در آبادان بسیار عادی بود چون شرکت نفت توانائی آنرا داشت.
آنشب نیمه ی مرداد ماه پناه بردن به جائی خنک و دیدن فیلمی تازه، وسوسه
انگیز بود. مثل همیشه پیش از رفتن به سالن به بار آن رفتم و یک قهوه نسکافه
با کیک مخصوص آنجا را گرفتم و در جستجوی صندلی خالی برای نشستن بودم که دستی
به شانه ام خورد. چون برگشتم دوست قدیمی ام « کریم سحرخیز» را دیدم او مرا با
اشاره دست به گوشه ی بار هدایت میکرد . شاید دو ماهی بود که او را ندیده بودم
. یعنی درست پس از ترک شرکت «Morison
Knudson » که سد کرج را
میساختند، وپس از آمدن به آبادان دیگر هرگز فرصت دیدار با او برایم پیش
نیامده بود .
قهوه و کیک را روی میز گذاشتم و او را مشتاقانه در آغوش گرفتم و پس از
روبوسی، گفتم:- امیدوارم که از من دلگیر نباشد که تا آخر و به میل او در کرج
نماندم. او گفت:- منهم نتوانستم در آنجا بمانم و پس از برگشتن به آبادان
بلافاصله کار پیدا کردم و در حال حاضرهم مشغولم . تو چکار میکنی ؟ گفتم:-
فعلاً هیچ . درحال خواندن کتاب و نقاشی هستم. ولی احتیاج به کار دارم. بخصوص
که پولم هم ته کشیده است. گفت :- مهم نیست بهتره بیائی و با ما کار کنی! گفتم
:- مثل کار قبلی « موریسن نودسن»؟ نه بابا من حوصله آن کارها را ندارم. گفت
:- کی گفته « موریسن نودسن». گفتم:- پس چه کاری ؟ حوصله درس دادن را ندارم.
گفت :- چرا مهلت نمیدهی حرف بزنم؟ « شرکت هواپیمائی ایران» که تازه توی
آبادان شعبه باز کرده و باز هم از همان استثناء های شهر ما آبادان است و بعد
از تهران ، دومین شهر است.
گفتم:- باز آدمهای غریبه و نا آشنا ؟ گفت:- باور نمی کنی همه را میشناسی. «
عباس عطروش» که سوپروایزر رزرویشن و فروش است. « یوئیل آفرین »، « سید جلال
علوی»، « غلامحسین امیری» توی فرودگاه هم « آغاسی مهرانیان» کار میکنند. تنها
توی دفتر شهر که همان ایرانتور سابق هست بچه ها را نمیشناسی که آنها هم همه
از خودمان هستند. « آندرانیک کمرزریان»، « بهرام میرطالبی» و « حسن شیروانی».
گفتم :- خیلی خب حالا لازم نیست شجره نامه آنها را برایم بگوئی . چکار باید
بکنم؟ گفت :- هیچی ، فردا بیا « سان شاین بریم» روبروی کتابفروشی الفی و با
هم میرویم پیش رئیسمان
Mr. Bennett وکار را شروع میکنی همین.
با قرار فردا به سالن نمایش رفتیم و فیلم «
Yellow Sky
» را با شرکت ریچارد ویدمارک دیدیم . با تعریفی که از کار و
همکاری بچه ها میکرد ، چنان مرا مشتاق رفتن و کارکردن با آنها کرد که شب خواب
پرواز با هواپیما را دیدم و صبح صورتم را شش تیغه کردم و ادوکلن زده راهی
«بریم» شدم.
همه چیز همآنطور بود که کریم تعریف کرده بود . بجز اینکه انتظار چنان برخورد
صمیمانه را از بچه هاو
Mr. Bennett
نداشتم.
همه ی کار ها با ابتکار بچه ها ترتیب داده شده بود و هنوز هم احتیاج به
اندیشه های نو داشتند . بالاخره کار را از همان روز آغاز کردم. هر روز وضع
دفتر کوچک « هواپیمائی ایران» بهتر میشد و تمام آژانسها و شرکت های هواپیمائی
خارجی که در یک ردیف بنام « سان شاین» دفتر داشتند روز بروز نیازشان به ما
بیشتر میشد . ما کامپیوتر نداشتیم و از مغز و حافظه خودمان بطور کامل استفاده
میکردیم. دستگاه ارتباطی ما با اداره مرکزی در تهران تنها یک تلکس بود. بجز
دو ماشین تحریر انگلیسی و فارسی، یک ماشین حساب داشتیم که با دست و با
دستگیره کار میکرد و نوار کاغذی هم نداشت.
ایستاده از چپ به راست کریم
سحرخیز،
Richard (Dick) Bennet
نخستین رئیس هواپیمائی ایران در آبادان،
عباس عطروش، جلال علوی و
Tom
Tucker جانشین دیک
بنت
نیم نشسته ازچپ به راست یوئیل
آفرین و عزیز وزیرزاده
بلیت ها را با دست مینوشتیم و یک ماشین مهر زنی فشاری داشتیم که آنها را
اعتبار میبخشید بیشتر مسافران مارا کارمندان شرکت نفت تشکیل میداد که از طرف
اداره مسافرت برای آنها جا رزرو میکردند و بلیت میخریدند. شرکت های پیمانکاری
دیگر هم که در خلیج فارس بکار چاه زنی نفت مشغول بودند مانند « شرکت نفت
ایران پان امریکن» و یا « شرکت ایتالیائی آجیپ مینراریا » مسافران آبادان –
تهران خود را به ما میدادند .
نوشتن مانیفست مسافران را در همان دفتر بریم انجام میدادیم و کار ماشین کردن
آنرا هم « خانم سوفیک» انجام میداد . کیسه بار را بهمراه بارنامه ها آماده
میکردیم تا با تنها « فولکس استیشن» شرکت هر روزغروب به فرودگاه بفرستیم. ما
میبایست ساعت هشت شب دفتر را ببندیم ولی گاهی میشد تا ساعت ده شب مشغول کار
بودیم و هرگز بفکر گرفتن اضافه کار یا دیگر مزایا نبودیم. عشق ما این بود که
روز بروز دفترمان بهتر و مهمتر شود و به شرکتهای هواپیمائی خارجی که با چشم
حقارت بما مینگریستند ثابت کنیم که روزی از همه آنها سر خواهیم بود .
|
